Ki siyifikasyon jou Jedi ?

Katriyèm jou nan semèn la, jou jedi vin tounen yon jou ki popilè an Ayiti, depi kèk tan nan dènye moman sa yo. Depi lè Tony Mix pran l pou eslogan an, pa janm gen yon jedi ki pase pou w pa wè jenès la ap pibliye bagay tèt chaje ak eslogan ki ka bay kranp nan lespri, pafwa menm moun ki nan laj avanse konn rantre nan suiv tandans lan… Konsa li vin enpòtan pou nou mande tèt nou poukisa jou sa vin popilè konsa, poukisa ekspresyon sa, eslogan sa mache tankou Wanna konsa ?

Menm jan ak jou dimanch ki te rete sèl grenn jou nan semèn kòm pi gran jou, jou jedi soti pou rantre l tankou fo lajan nan bous blofè, pou l ta vin tounen jou ki pi popilè nan semèn lan. Anpil moun konn menm oze di jou jedi se tèt wikenn. Men, sa nou dwe konnen, jou jedi se yonn jou tankou tout lòt yo, malgre li gen yon istwa ki kache dèyè l…

Tankou mwa jen gen yon jedi ladan ki gen anpil enpòtans, sitou pou moun ki katolik. Se yon jou Fransè yo te deside inisye sa ki rele “Fèt Dye” a nan zafè kilt kominote katolik la, yo toujou fete l 10 jou aprè fèt Pankot, sa se yon lòt istwa, yon lòt kesyon ki merite yon repons apa.

Pou n kontinye, ekspresyon jou jedi a ou byen eslogan sa se yon dj ayisyen ki pote non Tony Mix ak tout fanatik li ki pouse l epi fè l pran plis enpòtans nan mitan jèn yo ki renmen l paske l rantre nan menm lojik ak filozofi “Chawa pete” Tony ap simaye nan lespri jèn yo depi kèk lane. Eslogan sa parèt tankou yon fason pou legalize anpil debòch nan dènye tan sa yo ki rantre nan fè bagay, sa yo konn rele plimen an. Ajans SakCho te poze plizyè jèn kesyon sou sijè sa, repons yo pa t menm, men yo te sanble antre nan menm lojik la.

Jou jedi jou foure…”, Ketia* eksplike koze foure se lè w ap foure yon bagay nan yon lòt bagay, li pa t ka kenbe ri lè n nou te fè referans ak pati jenital yo tankou… 

Jou fwote…”, gen anpil jèn fanm ki pa t twò vle pale de sa, men yo te fè konnen se moun ki madivin (lesbyèn nr) yo ki ka bay sans koze sa. Menm si li pa t fasil pou n te jwenn yon kandida pou bay eksplikasyon sou dosye sa, Mila* te santi afè l plen men l e li te fyè pou l di nou kay fanm ògan seksyèl yo se menm bagay pa gen yon fason menm pou se pa fwote yo fwote, “kot sa n pa ka konprann lan la ?”, kesyon l te ajoute sou eksplikasyon l lan.

Anpil temwanyaj ki bay rapòte koze tèt chaje ak tèt fè mal pou moun ki gen lespri wòwòt. Gen kèk nan temwen yo ki pa t nui pou admèt jou jedi a se jou Krèy, lè nou te poze yo kesyon an. An plis, yo pa t deranje pou yo di : “se jou nou”. Anpil jèn sou rezo yo, pami plis ke yon santèn, ki nan laj 18 pou rive 30 lane, fè konnen jou sa plis ke espesyal pou yo.

Alex yon jèn ki nan 24 lane te di nou “depi m di : bae jodi jedi, livrezon m fèt san grate tèt”, pi devan li te ajoute : “fòk se yon bae resan wi, se pa moun tèt kann, limennan dezyèm men” (li te ri).

Betty, yon jèn fanm ki nan ventèn li e ki nan inivèsite, te eksplike a klè jou sa se jou pou l “griyen l voye bay nèg li, epi se jou pou l jwe ak jwèt li”, (nap raple w nèg Betty se yon dyaspora). Pou kesyon jwèt la li te reponn klè : “Fo …, mwen gen twa, yo chak gen size pa yo, e mwen gen youn ki ak tout vibratè…

Finalman, pa gen deba sou sa pou jenès maskilen an ni jenès feminen an, jou jedi se jou a. Men si Tony Mix rann jou sa popilè, nou ka sezi aprann se pa li ki premye moun ki pale de jou sa nan mizik…

Nan premye tèks mizik jou jedi a te parèt se nan “Myan myan” gwoup Ensemble Select ak Wa Coupé te chante sa gen plizyè lane avan Tony Mix te menm konn sa k rele yon denonn. Men pawòl yo :
« Se te yon jou jedi, yon jou jedi aprè midi…

Mwen te san distraksyon, mwen te san distraksyon…
Mwen genyen yon bon zanmi ki remake m san konsolasyon,
li fè m yon pwopozisyon pou n al asiste repetisyon…
»

Tout moun konn Coupé… e yo konn sa k te anba men nonm sa. Se konsa nan tèks mizik sa li rakonte yon istwa, si nou al byen koute mizik la n ap konn plis sou istwa Esèl. 

Kidonk koze jou jedi a, se pa Tony Mix ki vini a li, Coupé te gentan jere l e menm koze pratik seksyèl nan jou sa se pa li non plis.

Kèk gwo ekspè te deja fè etid sou jou sa ki revele kòm pi bon jou pou mesye yo voye tòlpin epi pou medam yo ranmase tòlpin. Yo ta menm ale pi lwen pou yo di se sitou nan maten. Poukisa ? Gwo chabrak lasyans ak save ki te mennen etid sa ta fè konprann se yon kesyon ki gen pou wè ak òmòn ki rive nan pi wo nivo yo nan katriyèm jou semèn lan. Konsa, kantite testostwònn ak estwojèn yo miltipliye pa senk (5) akoz kòtizòl yo ki rive nan pi wo nivo yo (kòtizòl la se òmòn estrès – nr), se kalite koze sa yo Paris Match ta rakonte aprè yon rapò Inivèsite Britanik, London School of Economics ta pibliye.

Kidonk mesye dam, depi sou Coupé nou aprann jou jedi ki jou l ye, tankou Wana Tony fè l mache pou nou, lasyans apwouve l donk mete medam yo sou konpa depi nan maten byen bonè epi pa fè bèk atè.

By Ray Lynch

Web entrepreneur, communicateur, informaticien, coach en développement professionnel, fondateur de l'agence de communication Maktub, initiateur de la plateforme AyitiPlay Music, Ray est un visionnaire et un recruteur de pures talents, son charisme l'a permis de contribuer au développement et à l'évolution de nombreuses agences en ligne.

Leave a Reply

Your email address will not be published.